Aartsengel Michael is neergedaald in Amsterdam

Het is een topstuk uit Berlijn, het imposante schilderij De aartsengel Michaël (ca. 1663) van Luca Giordano. Het is nu in Nederland en te zien vanaf zaterdag 16 februari in de serie Meesterwerk in De Nieuwe Kerk Amsterdam. Aartsengel Michaël imponeert niet alleen door zijn enorme formaat, schoonheid, zeggingskracht en overweldigende dynamiek. Het symboliseert de strijd tussen goed en kwaad, de strijd van de Rooms-katholieke Kerk met het opkomende protestantisme in de 17e eeuw. De Nieuwe Kerk is een spannende plek om dit schilderij te tonen, want de kerk is het toneel van heftige strijd geweest: in 1578 vond in Amsterdam de Alteratie plaats, de stad werd juist van katholiek protestants. De komst van dit doek is bijzonder omdat er in Nederland geen werken van de grote Italiaanse barokschilder Giordano voor het publiek te zien zijn!

Inspiratie door onder anderen Rembrandt

Het werk van Giordano is onder meer te herkennen aan sterke licht-donkercontrasten, dynamische composities en dramatische voorstellingen met bijpassende gebaren. Hij bewonderde Dürer, Rafaël, Rubens en Titiaan, maar liet zich ook inspireren door Rembrandt. Een portret van Rembrandt naar een zelfportret van de Hollandse kunstenaar, toegeschreven aan Giordano, bevindt zich in het Museo Nazionale di Capodimonte in Napels. Giordano moet etsen van Rembrandt hebben gekend, aangezien zijn werk talrijke elementen bevat die aan Rembrandt doen denken.

De aartsengel Michaël maakt deel uit van een enorm oeuvre. Giordano maakte maar liefst 1200 werken. Hij bezat het vermogen om in slechts 24 uur een altaarstuk te schilderen, wat hem de bijnaam ‘Luca Fa Presto’ (Luca, werk snel) opleverde.

Het twee meter hoge schilderij verbeeldt het Bijbelverhaal waarin de aartsengel Michaël de duivel en de gevallen engelen verslaat (Open-baring 12:7–9). De strijd tussen de engel en de demonische figuren symboliseert de strijd van de contrareformatie, maar ook meer algemeen die tussen goed en kwaad.

Lees hier meer over de tentoonstelling.