Krijn de Koning

Kerkmeester van de kerk
27 augustus t/m 24 oktober 2010

De Nederlandse kunstenaar Krijn de Koning is benoemd tot eerste Kerkmeester van De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Vanaf augustus 2010 geeft De Nieuwe Kerk het gebouw ieder jaar voor ruim een maand uit handen aan een bekende persoon uit binnen- of buitenland, de Kerkmeester van De Nieuwe Kerk. Dat kan een architect zijn, een modeontwerper, een theatermaker of een beeldend kunstenaar. Deze zal zich laten inspireren door het gebouw en de geschiedenis van de kerk en daar een heel eigen visie op geven.

Krijn de Koning maakt als Kerkmeester een spectaculaire installatie, die een groot deel van de ruimte van De Nieuwe Kerk zal beslaan. Bezoekers zullen de architectuur en de ruimte van de kerk op een geheel nieuwe manier beleven. Zijn werk is te vinden in vele nationale en internationale collecties en hij voert opdrachten uit in binnen- en buitenlandse gebouwen.

Interview Krijn de Koning

Door Frans van der Avert

Kerkmeester van De Nieuwe Kerk: wat vind je daarvan?

Om eerlijk te zijn wist ik niet wat met een kerkmeester wordt bedoeld. Wel had ik er een vermoeden van. Je bent, denk ik, dan iemand die het voor het zeggen heeft in de kerk, maar dat kan natuurlijk ook een soort conciërge zijn. Ik ben gevraagd om in De Nieuwe Kerk een tijdelijk kunstwerk te maken. Mensen die mijn werk kennen, weten dat het in de meeste gevallen gerelateerd is aan de plek waar het voor is gemaakt. Ik maak over het algemeen vrij grote tijdelijke werken met een sterke fysieke en architectonische aanwezigheid. Ze refereren niet alleen aan zichzelf, maar ook aan de ruimte en de plek eromheen. Ze zijn ingrijpend in de bestaande architectuur. Vaak zijn ze zowel probleemoplossend als probleemscheppend, dus dualistisch. Het werk verhoudt zich eigenlijk altijd in dualisme met de bestaande architectuur.

Mijn werk volgt de bestaande architectuur en is gebaseerd op de mogelijkheden daarvan, maar is tegelijkertijd onderscheidend. Het verandert vaak de visuele en fysieke realiteit van de architectuur.

Het publiek heeft een belangrijke rol. De toeschouwer is actief betrokken bij het werk omdat hij zich, door de kleur en/of de maat van het werk, naast visueel ook fysiek moet (her)oriënteren op de ruimte waarin hij zich bevindt. Het werk is vaak betreedbaar of omvat het gehele lichaam.

Mijn werk richt de aandacht op de directe werkelijkheid die ons omgeeft. Een werkelijkheid die ons vaak domineert, beperkt en conditioneert, maar het ook in zich heeft om te louteren, te sublimeren en te verschonen.

Kunst is in eerste plaats om naar te kijken, om van te genieten en eventueel om van te leren. Daarvoor is aandacht nodig. Alle interessante kunst heeft wat mij betreft een intense impact op het vlak van een of meer van deze aspecten. Vaak is kunst daarom onderscheidend en het product van een private en egocentrische occupatie of zelfs obsessie; of het nu slim is of wanhopig, intelligent of louter een gevolg van onbezonnen expressie (of dit alles tegelijk). Kunst is roekeloos en heeft altijd het risico in zich van falen, en wat mij betreft mag dat ook.

Wat vind je van De Nieuwe Kerk als kerk? (Typisch/vreemd/bijzondere kenmerken)

De Nieuwe Kerk is een fantastisch, ongelooflijk gebouw. Niet alleen is het een ‘godshuis’ en heeft het daardoor vorm en betekenis, maar het is inmiddels ook een tentoonstellingsruimte, een soort evenementenhal. Het is een plek met een sterke ceremoniële en historische betekenis, een kantoor, een opslag, een restaurant, maar ook (en dat is van alle tijden) een publieke ontmoetingsplaats. Al deze aspecten zijn zowel fysiek als mentaal zichtbaar en aanwezig op deze plek. Hierin een kunstwerk plaatsen dat autonome impact heeft op de beleving van de plek, en iets wezenlijks toevoegt aan de omgeving, is om het bescheiden, maar wat ironisch uit te drukken een ‘interessante uitdaging’. Hoe kun je open en als nieuw naar iets kijken, alsof je het voor het eerst ziet, op een plaats die zo beladen en geconditioneerd is als De Nieuwe Kerk?

Slewe Gallery, Amsterdam

Wat wil je in De Nieuwe Kerk gaan doen?

Het werk dat ik ga maken in De Nieuwe Kerk zal bestaan uit twee gedeeltes.

Het belangrijkste, maar als kunstwerk minst herkenbare is een betreedbare vloer van 800 m² op 4,5 m hoogte in het midden van de kerk. Uitsparingen voor het prachtige gebeeldhouwde dak van de preekstoel van Vinckenbrinck, het koperen hek van Lutma en diverse zuilen in de kerk maken deze op een andere manier zichtbaar en benaderbaar. Het publiek bevindt zich op de hoogte van het licht en zal de kerk vanuit een ander perspectief beleven.

In het midden van de vloer bevindt zich een kunstwerk in de vorm van een verdiepte ruimte met kleine kamers waar het publiek in kan afdalen. Het werk richt zich, als reactie op het sterk eenduidige karakter van de architectuur van de kerk, juist op het idee van uiterste tegenstellingen.

Tussen groot en klein, licht en donker, de maat van de mens (en kleiner) en de maat van de kerk. Tussen het naar buiten (devotie, de hemel) en het naar binnen (meditatie, de aarde) gerichte.