Krijn de Koning

Kerkmeester van de kerk
27 augustus t/m 24 oktober 2010

Het 600-jarige bestaan van De Nieuwe Kerk in 2010 is aanleiding geweest voor een structureel nieuwe programmering. De (Ver)Nieuw(d)e Kerk wil zich het hele jaar openstellen voor bezoekers uit binnen- en buitenland. Activiteiten komen op vaste momenten in het jaar. Een van de nieuwe activiteiten is de Kerkmeester.

De Kerkmeester

Vroeger was de kerkmeester de dagelijkse hoofdverantwoordelijke voor het kerkgebouw. Nadat de functie van de kerk in 1980 was veranderd in die van cultuurcentrum, was er geen kerkmeester meer. Dat zal vanaf nu echter weer veranderen. De Nieuwe Kerk geeft het gebouw ieder jaar in de nazomer circa twee maanden uit handen aan een bekende persoon uit binnen- of buitenland, de Kerkmeester van De Nieuwe Kerk. Dat kan een architect zijn, een modeontwerper, een theatermaker of een beeldend kunstenaar. Deze laat zich inspireren door het gebouw en de geschiedenis van de kerk en geeft daar een heel eigen visie op.

Krijn de Koning

Krijn de Koning (1963) bijt het spits af als Kerkmeester. In het werk van Krijn de Koning staan de ervaring van ruimte en de verhouding tussen mensen en ruimte centraal. Hij gebruikt de geschiedenis van een gebouw, de architectuur, functie en kleur in nauwe wisselwerking met de omgeving als inspiratiebron voor toegankelijke en betreedbare, gebouwde kunstwerken. Hij werkt in binnen- en buitenlandse gebouwen, meestal in tijdelijke opdrachten.

Krijn de Koning:

‘De Nieuwe Kerk is een fantastisch en ongelooflijk gebouw. Niet alleen is het een ‘Godshuis’ en heeft het daarom zijn vorm en een sterke ceremoniële en historische betekenis, maar het is inmiddels ook al dertig jaar een tentoonstellingsruimte; het heeft een kantoor, een opslag, een restaurant. Het is vooral (en dat is van alle tijden) een publieke ontmoetingsplaats. Al deze aspecten zijn zowel fysiek als mentaal zichtbaar en aanwezig op deze plek. Hierin een kunstwerk plaatsen dat een autonome impact heeft op de beleving van de plek, en iets tastbaars toevoegt aan de situatie, was om het bescheiden en wat ironisch uit te drukken, een interessante uitdaging.’

Het Kunstwerk

Met deze spectaculaire installatie van Krijn de Koning krijgt De Nieuwe Kerk een extra verdieping, zowel letterlijk als figuurlijk. De verhoogde vloer biedt u als bezoeker enerzijds de mogelijkheid dieper het kunstwerk in te duiken. In het midden van de vloer bevindt zich een ‘kunstwerk in het kunstwerk’, een verdiepte ruimte met kleine kamers die tot nadenken uitnodigen. De kleine, donkere kamers, die zich richten op meditatie en het aardse, staan in sterk contrast met de grote, lichte kerk die van oorsprong in het teken stond van devotie en de hemel.

Anderzijds biedt de aangebrachte verdieping een totaal nieuw perspectief op de kerk. Niet alleen de architectuur en ornamentiek zijn van dichtbij te aanschouwen, ook enkele vermaarde interieurelementen. Het prachtige houtsnijwerk op de preekstoel (1649–1664) van Albert Jansz. Vinckenbrinck bijvoorbeeld. Verder kijkt u neer op het vergulde koorhek (1654) van Johannes Lutma en ziet u de orgels op dezelfde hoogte als de organist achter het claviatuur. De engelen die het dakgewelf ondersteunen komen dichterbij.

Daarnaast trekken natuurlijk de gebrandschilderde ramen de volle aandacht. Boven de ingang bevindt zich het inhuldigingsraam van koningin Wilhelmina. In het noorderdwarsschip wordt het stadswapen van Amsterdam overhandigd aan de magistraten van de stad. Links in het middenschip is het gedenkraam te zien dat Toon Verhoef ontwierp ter gelegenheid van vijftig jaar bevrijding in 1995. Aan de rechterzijde van het middenschip is het herdenkingsraam van Marc Mulders, gemaakt ter gelegenheid van het zilveren regeringsjubileum van koningin Beatrix in 2005.

De Kerkmeester geeft, kortom, meer aandacht aan de 600 jaar rijke historie van De Nieuwe Kerk.